Hotline 0978512215 | khoinguyenhanoi2021@gmail.com

LUẬT DOANH NGHIỆP

Những hành vi nào của doanh nghiệp bị xem là trốn thuế?

24/09/2026

Trốn thuế là gì? Trốn thuế là hành vi cố ý che giấu doanh thu, khai sai hoặc gian dối về chi phí nhằm giảm số thuế phải nộp cho Nhà nước. Bài viết dưới đây của Khôi Nguyên sẽ giúp bạn hiểu rõ các hành vi trốn thuế và mức xử phạt theo quy định.

Trốn thuế là gì?

Trốn thuế là hành vi của cá nhân hoặc tổ chức sử dụng các phương thức trái pháp luật nhằm không nộp hoặc nộp không đầy đủ số tiền thuế mà mình có nghĩa vụ phải nộp theo quy định của pháp luật.

Điểm quan trọng để phân biệt trốn thuế với một số hành vi vi phạm về thuế khác là yếu tố cố ý. Người thực hiện biết rõ nghĩa vụ thuế của mình nhưng vẫn chủ động thực hiện hành vi nhằm làm giảm, che giấu hoặc né tránh nghĩa vụ thuế.

Hành vi trốn thuế được quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 47 Điều 1 Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự 2017.

Trên thực tế, doanh nghiệp và cá nhân có thể dễ nhầm lẫn giữa trốn thuế, khai sai thuế và chậm nộp thuế. Tuy nhiên, mỗi hành vi có tính chất và hậu quả pháp lý khác nhau:

Tiêu chí Trốn thuế Khai sai thuế Chậm nộp thuế
Tính chất lỗi Cố ý Có thể do vô ý hoặc cố ý, tùy trường hợp Chậm thực hiện nghĩa vụ nộp thuế
Ngưỡng bị xử lý hình sự Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi đáp ứng các điều kiện theo Điều 200 Bộ luật Hình sự Không mặc nhiên bị xử lý hình sự về tội trốn thuế Không mặc nhiên bị xử lý hình sự về tội trốn thuế
Xử phạt hành chính Có thể bị phạt từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn, tùy tính chất, mức độ vi phạm Có thể bị phạt 20% số tiền thuế khai thiếu trong trường hợp thuộc diện xử phạt Tính tiền chậm nộp theo mức 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp
Căn cứ pháp lý Điều 200 Bộ luật Hình sự; Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP Điều 16 Nghị định 125/2020/NĐ-CP Điều 59 Luật Quản lý thuế 2019

 

Việc phân biệt hai hành vi này có ý nghĩa quan trọng trong thực tế. Không phải mọi trường hợp khai sai hoặc kê khai thiếu thuế đều được xác định là trốn thuế.

Nếu việc khai sai xuất phát từ sai sót trong quá trình kê khai, tính toán hoặc áp dụng quy định và thuộc trường hợp xử phạt về hành vi khai sai, người nộp thuế có thể bị xử phạt vi phạm hành chính và thực hiện nghĩa vụ thuế còn thiếu theo quy định.

Phần này nên chỉnh lại khá nhiều ở tên và nội dung của một số hành vi, đặc biệt là mục 5 và mục 9. Theo Điều 200 Bộ luật Hình sự hiện hành, khoản 1 thực tế liệt kê 9 hành vi từ điểm a đến i.

Tôi biên tập lại theo hướng dễ đọc, chính xác hơn và hạn chế diễn giải quá rộng như sau:

Các hành vi trốn thuế theo quy định mới nhất

Theo khoản 1 Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017, có 9 nhóm hành vi có thể cấu thành tội trốn thuế khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện luật định. Các hành vi này không chỉ liên quan đến việc kê khai, nộp thuế mà còn bao gồm việc ghi nhận doanh thu, sử dụng hóa đơn, chứng từ và thực hiện nghĩa vụ thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu. 

1. Không nộp hồ sơ đăng ký thuế, hồ sơ khai thuế hoặc nộp hồ sơ khai thuế quá 90 ngày

Hành vi này bao gồm: không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; hoặc nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ hoặc hết thời hạn gia hạn theo quy định.

Ví dụ: Doanh nghiệp phát sinh nghĩa vụ thuế nhưng cố ý không thực hiện thủ tục đăng ký, kê khai thuế hoặc để quá thời hạn nêu trên nhằm tránh thực hiện nghĩa vụ thuế.

2. Không ghi chép các khoản thu vào sổ kế toán

Người nộp thuế không ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu có liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.

Ví dụ: Doanh nghiệp đã nhận tiền từ khách hàng nhưng cố ý không ghi nhận khoản doanh thu này vào sổ kế toán, từ đó làm giảm số tiền thuế phải nộp.

3. Không xuất hóa đơn hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn thực tế

Hành vi này bao gồm việc không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá trị thanh toán thực tế.

Ví dụ: Doanh nghiệp bán một sản phẩm với giá 10 triệu đồng nhưng chỉ xuất hóa đơn với giá 6 triệu đồng nhằm giảm doanh thu được ghi nhận và số thuế phải nộp.

4. Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để hạch toán đầu vào

Đây là trường hợp sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để hạch toán hàng hóa, nguyên liệu đầu vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế, qua đó làm giảm số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, khấu trừ hoặc hoàn. 

Ví dụ: Doanh nghiệp sử dụng hóa đơn đầu vào không hợp pháp để ghi nhận chi phí hoặc giá trị hàng hóa không có thực, từ đó làm thay đổi số thuế phải nộp.

5. Sử dụng chứng từ, tài liệu không hợp pháp để xác định sai số thuế

Ngoài hóa đơn, chứng từ đầu vào, Điều 200 còn quy định hành vi sử dụng chứng từ, tài liệu không hợp pháp khác để xác định sai số tiền thuế phải nộp hoặc số tiền thuế được hoàn. 

Ví dụ: Doanh nghiệp sử dụng tài liệu không hợp pháp để chứng minh các khoản chi phí hoặc nghĩa vụ tài chính không đúng thực tế, từ đó làm giảm số thuế phải nộp.

6. Khai sai thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu nhưng không khai bổ sung

Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, việc khai sai so với thực tế và không thực hiện khai bổ sung hồ sơ khai thuế sau khi hàng hóa đã được thông quan có thể thuộc hành vi được quy định tại Điều 200, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 188 và Điều 189 Bộ luật Hình sự. 

Ví dụ: Doanh nghiệp khai sai thông tin liên quan đến hàng hóa nhập khẩu, dẫn đến số thuế phải nộp không đúng nhưng không thực hiện khai bổ sung theo quy định.

7. Cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu

Đây là hành vi cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, trong trường hợp không thuộc các tội được quy định tại Điều 188 và Điều 189 Bộ luật Hình sự. 

Ví dụ: Doanh nghiệp cố ý khai sai thông tin về hàng hóa nhập khẩu nhằm làm giảm số thuế phải nộp.

8. Câu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa

Người nộp thuế câu kết với người gửi hàng nhằm thực hiện việc nhập khẩu hàng hóa và trốn thuế, nếu hành vi không thuộc trường hợp quy định tại Điều 188 và Điều 189 Bộ luật Hình sự. 

Ví dụ: Doanh nghiệp thỏa thuận với người gửi hàng ở nước ngoài để cung cấp thông tin không đúng thực tế về lô hàng nhằm làm giảm nghĩa vụ thuế.

9. Sử dụng hàng hóa được miễn hoặc không chịu thuế sai mục đích mà không khai báo

Hành vi này xảy ra khi người nộp thuế sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế hoặc xét miễn thuế không đúng mục đích quy định, đồng thời không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan quản lý thuế. 

Ví dụ: Doanh nghiệp nhập khẩu máy móc thuộc diện được miễn thuế theo mục đích sử dụng đã đăng ký nhưng sau đó chuyển sang mục đích khác mà không thực hiện khai báo chuyển đổi với cơ quan quản lý thuế.

Cập nhật quan trọng từ ngày 01/07/2026 của Luật Quản lý thuế 2025 về tội trốn thuế

Từ ngày 01/07/2026, Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15) chính thức có hiệu lực, thay thế Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14. Đây là một trong những thay đổi pháp lý doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cần lưu ý khi thực hiện nghĩa vụ thuế.

Đáng chú ý, Điều 23 Luật 108/2025/QH15 quy định các biện pháp áp dụng trong kiểm tra thuế đối với trường hợp có dấu hiệu trốn thuế. Theo đó, thủ trưởng cơ quan quản lý thuế có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan cung cấp thông tin bằng văn bản hoặc trả lời trực tiếp. Cơ quan thuế cũng có quyền truy cập vào dữ liệu phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử, máy tính tiền của người nộp thuế có dấu hiệu trốn thuế.

Bên cạnh đó, trong trường hợp cần thiết để xác định hành vi trốn thuế, thủ trưởng cơ quan quản lý thuế hoặc trưởng đoàn kiểm tra thuế có thể quyết định tạm giữ tài liệu liên quan theo trình tự được pháp luật quy định.

Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn về việc quản lý và đối chiếu dữ liệu doanh thu đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, đặc biệt là những đơn vị có hoạt động bán hàng trên nhiều kênh. Doanh thu từ cửa hàng, website, mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và các hình thức thanh toán khác cần được theo dõi, ghi nhận và kê khai phù hợp với quy định pháp luật.

Những thói quen khiến chủ shop online dễ phát sinh rủi ro về thuế

Một số cách thức kinh doanh có thể làm phát sinh rủi ro nếu doanh thu thực tế không được ghi nhận và kê khai đầy đủ, chẳng hạn:

  • Bán hàng trên Shopee, TikTok Shop, Facebook hoặc các kênh trực tuyến khác nhưng không ghi nhận đầy đủ doanh thu phát sinh.

  • Yêu cầu khách hàng chuyển tiền vào tài khoản cá nhân nhưng không đưa các khoản thu này vào hệ thống theo dõi doanh thu, sổ sách kế toán hoặc hồ sơ khai thuế theo quy định.

  • Bán hàng nhưng không lập hóa đơn trong trường hợp pháp luật yêu cầu phải lập, hoặc lập hóa đơn không đúng với giao dịch thực tế.

  • Ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá bán thực tế nhằm làm giảm doanh thu hoặc số thuế phải nộp.

  • Duy trì hai hệ thống sổ sách hoặc dữ liệu doanh thu, trong đó số liệu nội bộ không thống nhất với số liệu sử dụng để kê khai thuế.

Đây đều là những dấu hiệu có thể làm phát sinh rủi ro về thuế nếu được sử dụng nhằm che giấu doanh thu hoặc làm giảm nghĩa vụ thuế. Khi kiểm tra, cơ quan thuế có thể thu thập và đối chiếu các thông tin, dữ liệu liên quan để xác định tình hình thực tế của người nộp thuế.

Đặc biệt, với hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, người bán cũng cần lưu ý các quy định mới về hóa đơn điện tử và trách nhiệm thuế. Luật Quản lý thuế 2025 có quy định riêng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng qua sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán, trong đó có trường hợp sàn thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế theo từng giao dịch.

Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm đến số thuế phải nộp, doanh nghiệp và hộ kinh doanh nên rà soát đồng bộ doanh thu, hóa đơn, chứng từ, tài khoản nhận tiền và dữ liệu bán hàng trên các kênh để hạn chế sai lệch và chủ động xử lý khi có yêu cầu giải trình, kiểm tra từ cơ quan thuế.

Trốn thuế bị phạt như thế nào?

Trốn thuế bị phạt như thế nào còn tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm, số tiền thuế trốn và các tình tiết liên quan. Tùy từng trường hợp, người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

1. Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi trốn thuế

Theo Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, trường hợp hành vi trốn thuế chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị xử phạt hành chính với mức phạt được tính dựa trên số tiền thuế trốn và tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.

Mức phạt cụ thể gồm:

Mức phạt Trường hợp áp dụng
1 lần số tiền thuế trốn Có từ 1 tình tiết giảm nhẹ trở lên
1,5 lần số tiền thuế trốn Không có tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ
2 lần số tiền thuế trốn Có 1 tình tiết tăng nặng
2,5 lần số tiền thuế trốn Có 2 tình tiết tăng nặng
3 lần số tiền thuế trốn Có từ 3 tình tiết tăng nặng trở lên

Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định, trong đó có:

  • Nộp đủ số tiền thuế trốn vào ngân sách nhà nước.

  • Nộp tiền chậm nộp đối với khoản tiền thuế chậm nộp theo quy định.

  • Điều chỉnh lại số lỗ, số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ trên hồ sơ thuế nếu việc trốn thuế dẫn đến những sai lệch này.

Do đó, số tiền người vi phạm thực tế phải nộp có thể lớn hơn nhiều lần số thuế đã trốn, bởi ngoài tiền phạt còn có khoản thuế phải nộp bổ sung và tiền chậm nộp.

Ví dụ: Một hộ kinh doanh có hành vi trốn 80 triệu đồng tiền thuế và thuộc trường hợp bị phạt 2 lần số tiền thuế trốn. Khi đó, tiền phạt là 160 triệu đồng. Ngoài khoản tiền phạt này, người vi phạm còn phải nộp đủ 80 triệu đồng tiền thuế trốn và tiền chậm nộp theo quy định.

Như vậy, tổng số tiền phải nộp có thể cao hơn đáng kể so với số thuế ban đầu không được kê khai hoặc kê khai thiếu.

2. Truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế

Không phải mọi hành vi trốn thuế đều chỉ bị xử phạt hành chính. Khi hành vi đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu của tội trốn thuế theo Điều 200 Bộ luật Hình sự, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo quy định, trường hợp trốn thuế từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng, hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng thuộc các trường hợp luật định, có thể bị xử lý hình sự. Mức hình phạt phụ thuộc vào số tiền trốn thuế và các tình tiết cụ thể của vụ án.

 

Đối với cá nhân, khung hình phạt có thể bao gồm phạt tiền hoặc phạt tù. Đối với pháp nhân thương mại phạm tội, pháp luật cũng quy định các mức phạt tiền và hình thức xử lý tương ứng.

Vì vậy, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không nên chỉ căn cứ vào số tiền thuế thiếu để xác định mức độ rủi ro. Hành vi thực hiện, yếu tố lỗi, số tiền thuế trốn, tiền sử vi phạm và các tình tiết liên quan đều có thể ảnh hưởng đến hình thức xử lý.

Lưu ý: Mức phạt hành chính nêu trên được quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Từ ngày 01/07/2026, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực và hệ thống văn bản hướng dẫn quản lý thuế mới cũng được áp dụng. Vì vậy, khi xử lý một trường hợp cụ thể cần đối chiếu quy định có hiệu lực tại thời điểm phát sinh và xử lý hành vi.

Truy cứu trách nhiệm hình sự: Tội trốn thuế theo Điều 200 Bộ luật Hình sự

Khi hành vi trốn thuế đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017, cá nhân hoặc pháp nhân thương mại có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đối với cá nhân, trường hợp thông thường là trốn thuế từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng; hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng người vi phạm đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế hoặc đã bị kết án về tội này hay một số tội danh được luật quy định, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

Mức phạt tội trốn thuế đối với cá nhân

Khung hình phạt Trường hợp áp dụng Mức phạt
Khung 1 Trốn thuế từ 100 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng; hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng thuộc trường hợp luật định Phạt tiền từ 100 triệu đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm
Khung 2 Có tổ chức; trốn thuế từ 300 triệu đến dưới 1 tỷ đồng; lợi dụng chức vụ, quyền hạn; phạm tội 2 lần trở lên; tái phạm nguy hiểm Phạt tiền từ 500 triệu đến 1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 1 đến 3 năm
Khung 3 Trốn thuế từ 1 tỷ đồng trở lên Phạt tiền từ 1,5 đến 4,5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 2 đến 7 năm

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm, hoặc bị tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Mức phạt tội trốn thuế đối với pháp nhân thương mại

Pháp nhân thương mại cũng có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế. Tuy nhiên, ngưỡng tiền trốn thuế và mức phạt được quy định riêng tại khoản 5 Điều 200 Bộ luật Hình sự.

Khung xử lý Trường hợp áp dụng Mức phạt
Khung 1 Trốn thuế từ 200 triệu đến dưới 300 triệu đồng; hoặc từ 100 triệu đến dưới 200 triệu đồng nhưng thuộc trường hợp đã bị xử phạt hành chính về hành vi trốn thuế hoặc đã bị kết án theo quy định mà chưa được xóa án tích Phạt tiền từ 300 triệu đến 1 tỷ đồng
Khung 2 Phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại điểm a, b, d, đ khoản 2 Điều 200, như có tổ chức, số tiền trốn thuế từ 300 triệu đến dưới 1 tỷ đồng, phạm tội 2 lần trở lên hoặc tái phạm nguy hiểm Phạt tiền từ 1 đến 3 tỷ đồng
Khung 3 Trốn thuế từ 1 tỷ đồng trở lên Phạt tiền từ 3 đến 10 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 6 tháng đến 3 năm
Đình chỉ hoạt động vĩnh viễn Thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 Bộ luật Hình sự Đình chỉ hoạt động vĩnh viễn

Ngoài hình phạt chính, pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đến 200 triệu đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn trong thời hạn từ 1 đến 3 năm.

Quy định xử lý đối với đồng phạm tội trốn thuế

Không chỉ Giám đốc hoặc người đại diện theo pháp luật, kế toán trưởng, nhân viên kế toán hoặc người liên quan cũng có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu cố ý tham gia vào hành vi trốn thuế.

Theo Điều 17 Bộ luật Hình sự, đồng phạm là trường hợp từ hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm, gồm người tổ chức, người thực hành, người xúi giục và người giúp sức.

Ví dụ, người biết rõ mục đích trốn thuế nhưng vẫn lập hồ sơ khống, ký chứng từ sai thực tế hoặc che giấu doanh thu có thể bị xem xét là đồng phạm.

Tuy nhiên, không phải mọi sai sót của kế toán đều là đồng phạm. Trách nhiệm của từng người được xác định dựa trên mức độ tham gia, vai trò và ý thức khi thực hiện hành vi.

5 nguyên tắc tuân thủ thuế Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần nắm vững

Phòng ngừa rủi ro về thuế không nhất thiết phải bắt đầu từ những quy định phức tạp. Điều quan trọng là doanh nghiệp, hộ kinh doanh xây dựng quy trình quản lý doanh thu, hóa đơn, chứng từ và hồ sơ thuế đầy đủ, thống nhất ngay từ đầu. Dưới đây là 5 nguyên tắc tuân thủ thuế nên được duy trì trong quá trình hoạt động:

Nguyên tắc 1: Xuất hóa đơn đúng quy định, phản ánh đúng giao dịch

Khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán cần lập hóa đơn theo đúng thời điểm và nội dung theo quy định pháp luật về hóa đơn, chứng từ.

Đặc biệt, cần đảm bảo giá trị trên hóa đơn phù hợp với giá trị thực tế của giao dịch. Việc không lập hóa đơn khi thuộc trường hợp phải lập hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá trị thanh toán thực tế có thể thuộc nhóm hành vi được quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự về tội trốn thuế.

Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình kiểm tra hóa đơn ngay tại thời điểm bán hàng, hạn chế tình trạng bỏ sót giao dịch hoặc lập hóa đơn không đúng với thực tế.

Nguyên tắc 2: Ghi nhận đầy đủ và thống nhất doanh thu, chi phí

Các khoản doanh thu, chi phí và nghiệp vụ kinh tế phát sinh cần được ghi nhận đầy đủ vào hệ thống sổ sách, chứng từ kế toán theo quy định.

Đặc biệt với doanh nghiệp kinh doanh qua nhiều kênh, cần thường xuyên đối chiếu giữa đơn hàng, phần mềm bán hàng, hóa đơn, tài khoản ngân hàng và sổ kế toán. Việc này giúp phát hiện sớm những khoản doanh thu chưa được ghi nhận hoặc số liệu giữa các hệ thống không thống nhất.

Sai sót trong ghi nhận doanh thu không mặc nhiên đồng nghĩa với hành vi trốn thuế. Tuy nhiên, nếu có hành vi cố ý che giấu doanh thu hoặc không ghi chép các khoản thu nhằm làm giảm số thuế phải nộp, doanh nghiệp có thể đối mặt với rủi ro xử lý theo quy định về trốn thuế.

Nguyên tắc 3: Kê khai và nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn

Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần chủ động theo dõi thời hạn kê khai, nộp hồ sơ thuế của từng sắc thuế, tránh để hồ sơ tồn đọng hoặc nộp muộn.

Đặc biệt, không nộp hồ sơ đăng ký thuế, không nộp hồ sơ khai thuế hoặc nộp hồ sơ khai thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết hạn là một trong các hành vi được liệt kê tại Điều 200 Bộ luật Hình sự trong những điều kiện luật định.

Thay vì chờ đến sát hạn, doanh nghiệp có thể lập lịch theo dõi nghĩa vụ thuế theo tháng, quý và năm; đồng thời dành thời gian kiểm tra lại số liệu trước khi gửi hồ sơ.

Nguyên tắc 4: Kiểm tra nhà cung cấp và hóa đơn đầu vào trước khi hạch toán

Trước khi đưa hóa đơn đầu vào vào hệ thống kế toán, doanh nghiệp nên kiểm tra thông tin người bán, tình trạng hoạt động, nội dung giao dịch và tính hợp pháp của hóa đơn, đồng thời đối chiếu với hàng hóa, dịch vụ thực tế phát sinh.

Đặc biệt, cần lưu giữ các tài liệu chứng minh giao dịch như hợp đồng, báo giá, biên bản giao nhận, phiếu nhập kho, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan tùy từng trường hợp.

Việc sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để hạch toán hàng hóa, dịch vụ mua vào có thể dẫn đến những rủi ro về thuế và, trong trường hợp đáp ứng các dấu hiệu luật định, có thể liên quan đến hành vi trốn thuế.

Nguyên tắc 5: Lưu trữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ kế toán

Hồ sơ kế toán, hóa đơn, chứng từ và tài liệu liên quan cần được phân loại, bảo quản và lưu trữ theo đúng thời hạn pháp luật quy định.

Theo Luật Kế toán 2015, không phải mọi tài liệu kế toán đều có cùng thời hạn lưu trữ. Một số tài liệu được lưu tối thiểu 5 năm; trong khi chứng từ kế toán sử dụng trực tiếp để ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính, sổ kế toán và báo cáo tài chính năm thuộc nhóm phải lưu trữ tối thiểu 10 năm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Doanh nghiệp nên xây dựng hệ thống lưu trữ khoa học cả bản giấy và dữ liệu điện tử, bảo đảm có thể nhanh chóng tìm được hồ sơ khi cần giải trình hoặc phục vụ công tác kiểm tra.

Giải pháp phòng tránh rủi ro vi phạm thuế cùng Khôi Nguyên

Thực tế, nhiều rủi ro về thuế có thể xuất phát từ những sai sót trong quá trình kê khai, lập hóa đơn, ghi nhận doanh thu hoặc lưu trữ chứng từ. Khi các quy định thuế liên tục được cập nhật, doanh nghiệp nếu không kịp thời rà soát và điều chỉnh quy trình có thể phát sinh tiền chậm nộp, xử phạt hành chính hoặc những vấn đề pháp lý nghiêm trọng hơn.

Khôi Nguyên cung cấp các giải pháp kế toán – thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát hồ sơ, thực hiện đúng nghĩa vụ thuế và chủ động nhận diện những điểm có nguy cơ phát sinh sai sót.

Các dịch vụ Khôi Nguyên cung cấp:

  • Dịch vụ kế toán – thuế: Hỗ trợ ghi nhận, kiểm tra sổ sách, lập báo cáo và thực hiện các nghĩa vụ kê khai thuế theo quy định, giúp doanh nghiệp duy trì hồ sơ kế toán đầy đủ, nhất quán.

  • Rà soát sổ sách và chứng từ: Kiểm tra doanh thu, chi phí, hóa đơn đầu vào, đầu ra và các hồ sơ kế toán liên quan; phát hiện những điểm chưa phù hợp để doanh nghiệp có phương án xử lý kịp thời.

  • Kê khai và quyết toán thuế: Hỗ trợ lập, kiểm tra và nộp hồ sơ thuế theo thời hạn, đồng thời rà soát số liệu trước khi kê khai nhằm hạn chế sai sót.

  • Tư vấn cập nhật chính sách thuế: Theo dõi những thay đổi trong chính sách thuế và hướng dẫn doanh nghiệp điều chỉnh quy trình, hồ sơ phù hợp với quy định đang có hiệu lực.

  • Rà soát hồ sơ trước thanh tra, kiểm tra thuế: Hỗ trợ kiểm tra sổ sách, hóa đơn, chứng từ và hồ sơ liên quan; chuẩn bị nội dung giải trình và hồ sơ cần thiết khi doanh nghiệp có yêu cầu làm việc với cơ quan thuế.

Quy trình hỗ trợ gồm 4 bước:

  • Tiếp nhận thông tin: Tìm hiểu tình hình hoạt động, hồ sơ kế toán và thực trạng thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp.

  • Rà soát và xác định rủi ro: Kiểm tra sổ sách, hóa đơn, chứng từ và số liệu kê khai để phát hiện những điểm cần điều chỉnh.

  • Đề xuất phương án xử lý: Hướng dẫn doanh nghiệp bổ sung, điều chỉnh hồ sơ và hoàn thiện quy trình kế toán & thuế phù hợp.

  • Theo dõi và hỗ trợ định kỳ: Đồng hành trong quá trình kê khai, quyết toán và cập nhật chính sách, đồng thời cảnh báo những vấn đề cần lưu ý.

Việc chủ động rà soát sổ sách, hóa đơn và hồ sơ thuế giúp doanh nghiệp có cơ sở xác định đúng nghĩa vụ của mình, hạn chế sai sót và chuẩn bị tốt hơn khi phát sinh yêu cầu giải trình hoặc kiểm tra thuế.

Qua bài viết, Khôi Nguyên hy vọng doanh nghiệp đã hiểu rõ hơn về hành vi trốn thuế, các mức xử lý và những nguyên tắc cần lưu ý để hạn chế rủi ro trong quá trình hoạt động. Tuân thủ thuế không chỉ là thực hiện đúng nghĩa vụ nộp thuế mà còn cần đảm bảo số liệu kế toán, hóa đơn, chứng từ và hồ sơ khai thuế được quản lý thống nhất, đầy đủ.

Nếu doanh nghiệp đang cần rà soát sổ sách, kiện toàn hồ sơ trước thanh tra, kiểm tra thuế hoặc cần tư vấn về kế toán – thuế, Khôi Nguyên có thể hỗ trợ kiểm tra tình trạng hồ sơ và đề xuất phương án phù hợp. Liên hệ Khôi Nguyên để được tư vấn và hỗ trợ rà soát hồ sơ thuế.


Bài viết khác

Doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động không giải thể có được không?

Doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động không giải thể có được không?

Doanh nghiệp ngừng hoạt động chưa giải thể vẫn có thể phải thực hiện các nghĩa vụ về thuế, báo cáo và pháp lý dù không còn kinh doanh. Vậy tình trạng này gây ra những ảnh hưởng gì, doanh nghiệp có cần tiếp tục kê khai thuế và khi nào nên giải thể? Hãy cùng Khôi Nguyên tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Quy định mới về chấm dứt hiệu lực mã số thuế doanh nghiệp

Quy định mới về chấm dứt hiệu lực mã số thuế doanh nghiệp

Chấm dứt hiệu lực mã số thuế doanh nghiệp** là thủ tục cần thực hiện khi doanh nghiệp giải thể, chấm dứt hoạt động hoặc thuộc trường hợp theo quy định pháp luật. Vậy khi nào cần chấm dứt mã số thuế, hồ sơ gồm những gì và quy trình thực hiện ra sao? Hãy cùng Khôi Nguyên tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Đóng mã số thuế do bỏ địa chỉ kinh doanh có được giải thể không?

Đóng mã số thuế do bỏ địa chỉ kinh doanh có được giải thể không?

Khi doanh nghiệp ngừng kinh doanh nhưng không thông báo thay đổi địa chỉ hoặc làm thủ tục giải thể, cơ quan thuế có thể xác định doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Vậy đóng mã số thuế do bỏ địa chỉ kinh doanh có giải thể được không? Doanh nghiệp cần xử lý những gì để hoàn tất thủ tục theo quy định?
Doanh nghiệp có trạng thái mã số thuế 03 và 06 xử lý như thế nào?

Doanh nghiệp có trạng thái mã số thuế 03 và 06 xử lý như thế nào?

Khi tra cứu thông tin đăng ký thuế, doanh nghiệp có thể gặp các trạng thái mã số thuế (MST) 03 hoặc 06. Đây là những trạng thái cho biết người nộp thuế đang trong quá trình xử lý thủ tục thuế hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Vậy doanh nghiệp có MST trạng thái 03 và 06 cần xử lý như thế nào? Khi nào phải chấm dứt hiệu lực mã số thuế và cần lưu ý những nguyên tắc gì? Bài viết dưới đây của Kế toán Thuế Khôi Nguyên sẽ giúp doanh nghiệp tìm hiểu cụ thể.
Điều kiện và thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội mới nhất

Điều kiện và thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội mới nhất

Doanh nghiệp xã hội là gì? Điều kiện, hồ sơ và thủ tục thành lập doanh nghiệp xã hội theo quy định hiện hành. Các mô hình doanh nghiệp xã hội phổ biến hiện nay.
Doanh nghiệp nước ngoài phải nộp những loại thuế nào?

Doanh nghiệp nước ngoài phải nộp những loại thuế nào?

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, ngày càng nhiều doanh nghiệp nước ngoài lựa chọn Việt Nam để đầu tư và kinh doanh. Khi hoạt động tại Việt Nam, doanh nghiệp nước ngoài cần tuân thủ các quy định về thuế theo pháp luật hiện hành. Bài viết dưới đây, Khôi Nguyên sẽ tổng hợp các loại thuế mà công ty nước ngoài có thể phải nộp khi hoạt động tại Việt Nam.
Đăng ký tư vấn dịch vụ miễn phí