01/07/2026
Rủi ro về thuế là nguy cơ doanh nghiệp không tuân thủ đúng các quy định của pháp luật về thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước. Theo Khoản 1 Điều 3 Thông tư 204/2015/TT-BTC, những rủi ro này có thể dẫn đến thất thu ngân sách và khiến doanh nghiệp đối mặt với các biện pháp thanh tra, kiểm tra hoặc xử lý theo quy định.
Để đánh giá mức độ rủi ro, cơ quan thuế sẽ căn cứ vào các tiêu chí quản lý rủi ro nhằm phân loại mức độ tuân thủ của người nộp thuế. Quá trình này được thực hiện dựa trên dữ liệu kê khai, lịch sử chấp hành nghĩa vụ thuế cùng với việc ứng dụng công nghệ thông tin và nghiệp vụ chuyên môn để dự báo khả năng xảy ra rủi ro, từ đó áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp.
Quản lý rủi ro về thuế là một trong những giải pháp quan trọng giúp cơ quan thuế nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời khuyến khích người nộp thuế thực hiện đúng các quy định của pháp luật. Thông qua việc đánh giá mức độ rủi ro, cơ quan thuế có thể kịp thời phát hiện, ngăn ngừa và xử lý các hành vi vi phạm, góp phần đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Kết quả đánh giá rủi ro cũng là cơ sở để cơ quan thuế lựa chọn đối tượng thanh tra, kiểm tra, phân loại hồ sơ hoàn thuế, áp dụng các biện pháp cưỡng chế khi cần thiết và triển khai các hoạt động quản lý phù hợp đối với từng người nộp thuế.
Việc đánh giá này được thực hiện dựa trên các quy định của pháp luật, tiêu chí quản lý rủi ro và dữ liệu được lưu trữ trong hệ thống thông tin của cơ quan thuế. Nhờ đó, công tác quản lý thuế trở nên hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao mức độ tuân thủ và hạn chế các rủi ro về thuế trong quá trình hoạt động.
Rủi ro về thuế có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó phổ biến nhất là:
Thiếu kiến thức và kinh nghiệm về thuế: Việc không cập nhật kịp thời các quy định mới hoặc thiếu kinh nghiệm trong công tác kế toán, kê khai thuế dễ dẫn đến sai sót trong hạch toán, lập hồ sơ và thực hiện nghĩa vụ thuế.
Chuyển địa điểm hoạt động: Khi doanh nghiệp thay đổi trụ sở, việc quản lý và sắp xếp lại hồ sơ, chứng từ có thể gặp nhiều khó khăn. Nếu chứng từ bị thất lạc hoặc lưu trữ không đầy đủ, doanh nghiệp sẽ gặp rủi ro khi giải trình với cơ quan thuế.
Lưu trữ chứng từ chưa khoa học: Thiếu quy trình lưu trữ hồ sơ, hóa đơn và sổ sách kế toán khiến doanh nghiệp khó kiểm soát chứng từ, ảnh hưởng đến việc kê khai, quyết toán và chứng minh tính hợp lệ của các khoản chi.
Doanh nghiệp không tuân thủ đúng quy định về thuế có thể phải đối mặt với nhiều rủi ro như:
Cơ quan thuế thường đánh giá doanh nghiệp có mức độ rủi ro cao nếu thuộc một hoặc nhiều trường hợp sau:
Theo Công văn 1873/TCT-TTKT năm 2022, cơ quan thuế đã đưa ra nhiều tiêu chí để nhận diện doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro về hóa đơn và thuế giá trị gia tăng (GTGT). Việc xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu dưới đây có thể khiến doanh nghiệp thuộc diện được tăng cường kiểm tra, thanh tra hoặc giám sát về thuế.
Một số dấu hiệu phổ biến bao gồm:
Thay đổi người đại diện theo pháp luật nhiều lần trong thời gian ngắn hoặc đồng thời thay đổi người đại diện và địa chỉ trụ sở, địa điểm kinh doanh.
Doanh nghiệp mới thành lập nhưng thường xuyên thay đổi địa điểm hoạt động hoặc không có địa điểm kinh doanh ổn định.
Chuyển địa chỉ kinh doanh sau khi bị cơ quan thuế thông báo không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
Doanh nghiệp được thành lập bởi các cá nhân có quan hệ gia đình cùng góp vốn hoặc điều hành.
Người đại diện theo pháp luật từng quản lý doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh, còn nợ thuế hoặc bị cơ quan thuế thông báo ngừng hoạt động.
Doanh nghiệp hoạt động nhiều năm nhưng không phát sinh doanh thu, sau đó thực hiện chuyển nhượng hoặc bán lại.
Xuất hóa đơn đối với hàng hóa, dịch vụ không phù hợp với ngành nghề hoặc không đủ điều kiện kinh doanh, chẳng hạn như khai thác khoáng sản khi không có giấy phép.
Hàng hóa mua vào và bán ra không phù hợp với đặc điểm, điều kiện kinh doanh của địa phương.
Chưa góp đủ vốn điều lệ theo cam kết đăng ký.
Doanh thu tăng đột biến trong thời gian ngắn nhưng không có sự thay đổi tương ứng về quy mô hoạt động.
Doanh thu lớn nhưng không có kho hàng, không phát sinh chi phí thuê kho hoặc quy mô kho bãi không tương xứng.
Doanh thu bán hàng cao nhưng số thuế GTGT phải nộp ở mức rất thấp so với quy mô kinh doanh.
Hoạt động trong các lĩnh vực có mức độ rủi ro cao về hóa đơn như kinh doanh vật liệu xây dựng, xăng dầu, nông lâm sản, vận tải, nhà hàng, khách sạn, siêu thị, điện máy hoặc cho thuê nhân công với doanh thu lớn.
Ngoài các dấu hiệu trên, cơ quan thuế còn áp dụng nhiều tiêu chí đánh giá khác theo quy định để phân loại mức độ rủi ro của từng doanh nghiệp. Vì vậy, doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai, sử dụng hóa đơn đúng quy định và xây dựng hệ thống kế toán minh bạch nhằm giảm thiểu nguy cơ bị đưa vào diện thanh tra, kiểm tra về thuế.
Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực kế toán và tư vấn thuế, kế toán Thuế Khôi Nguyên tự hào đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp trong việc kiểm soát rủi ro về thuế, xây dựng hệ thống kế toán minh bạch và tuân thủ đúng quy định của pháp luật. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi luôn cập nhật kịp thời các chính sách thuế mới, phân tích những rủi ro tiềm ẩn và tư vấn giải pháp phù hợp với từng mô hình hoạt động của doanh nghiệp.
Khôi Nguyên cung cấp các dịch vụ như rà soát hồ sơ kế toán, tư vấn thuế, kê khai và quyết toán thuế, hỗ trợ giải trình với cơ quan thuế, giúp doanh nghiệp hạn chế sai sót, tối ưu chi phí hợp lý và giảm thiểu nguy cơ bị truy thu, xử phạt.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần tư vấn về các rủi ro thuế hoặc tìm kiếm một đơn vị kế toán chuyên nghiệp đồng hành lâu dài, hãy liên hệ ngay với kế toán thuế Khôi Nguyên qua Hotline 0978 512 215 để được hỗ trợ nhanh chóng và tận tình.
